سەردێڕ:

پەیامی نوێی عەبدوڵا ئۆجەلان لە ساڵیادی بانگەوازەکەی بۆ ئاشتی

PM:01:04:27/02/2026

1212 جار خوێندراوەتەوە

ساڵێک تێدەپەڕێت بەسەر پەیامەکەی عەبدوڵا ئۆجەلان بۆ ئاشتی و ئەمڕۆ پەیامێکی نوێی بڵاوکردەوە.


ئەمڕۆ هەینی ٢٧ـی شوباتی ٢٠٢٦، عەبدوڵا ئۆجەلان، سەرکردەی زیندانیکراوی پەکەکە، لە پەیامە نوێیەکەیدا کە وەیسی ئاکتاش و پەروین بوڵدان خوێندیانەوە دەڵێت، پێویستە ماف بە گشت لایەن و پێکهاتەکان بدرێت و بەرەو قۆناغێکی نوێی سیاسی هەنگاو دەنێن.

وتیشی، پێویستە دەوڵەت گۆرانکاری بکات و بۆ سەر خستنی پرۆسەی ئاشتی پێویستمان بە هەنگاوی یاسایی هەیە و نابێت هیچ لایەنێک پەراوێز بخرێت.دەشڵێت، سەردەمی چەک کۆتایی هاتووە و کاتی سیاسەتی دیموکراسییە.

هاوکات، لە سەرەتای کۆنگرەکەدا تونجەر باکرهان وتی، دەبێت تورکیا هاوکاری پرۆسەکە بێت چونکە پرۆسەی ئاشتی تاکلایەنە ئەنجامنادرێت.
لەبارەی پڕۆسەکانی رابردوویان بۆ دانوستان رایگەیاند، لێهاتوویی و هێزی ئەوانی بۆ دانوستان دووپاتکردەوە و دەتوانن رێگە بکەنەوە بۆ وەرچەرخان لە سیاسەتی توندوتیژی و پارچەپارچەکردنەوە، بەرەو سیاسەتی دیموکراتیک و یەکگرتن. بانگەواز، کۆنفرانس و کۆنگرەکانیان بۆ ئەم مەبەستە بوون و بڕیارەکانی رێکخراو بۆ هەڵوەشاندنەوە و کۆتاییهێنان بە ستراتیژیی تێکۆشانی چەکداری، تەنیا رەتکردنەوەیەکی رەسمی و پراکتیکیی توندوتیژی نەبوو، بەڵکو لە هەمان کاتدا نیشاندەری وەرچەرخانێکی دەروونی بوو بەرەو رێگەیەکی سیاسی و راگەیاندنی پێکهاتنێکی دەروونی بوو لەگەڵ کۆماردا.

لەبارەی پەیوەندی نێوان کورد وتورک ئاماژەی بەوەکرد، تورک بێ کورد و کوردیش بێ تورک نابن، ئەم دیالەکتیکی پەیوەندییە، خاوەن کارەکتەرێکی مێژوویی رەسەنە، نووسینە بنەڕەتییەکان لە پڕۆسەی دامەزراندنی کۆماردا، یەکێتیی تورک و کوردیان نیشاندەدا. بانگەوازەکەیان لە ٢٧ـی شوباتدا، هەوڵێکە بۆ زیندووکردنەوەی ئەو رۆحی یەکێتییە و داواکارییەکە بۆ کۆمارێکی دیموکراتیک و مەبەستیان بوو میکانیزمی خوێن و ململانێ بشکێنن.
دەشڵێت، 
ئێستا دەبێت لە قۆناغی نەرێنییەوە بەرەو قۆناغی ئەرێنیی بنیادنان هەنگاوبنێن، رێگە بۆ سەردەم و ستراتیجێکی نوێی سیاسەت دەکرێتەوە و ئامانجیان ئەوەیە سەردەمی سیاسەتی توندوتیژی کۆتایی پێبهێنین و پڕۆسەیەک لەسەر بنەمای کۆمەڵگەی دیموکراتیک و سەروەریی یاسا بکەنەوە، داوا لە هەموو توێژەکانی کۆمەڵگە دەکەن، لەم بوارەدا دەرفەت بخوڵقێنن و بەرپرسیارێتی بگرنە ئەستۆ.

لەبارەی وەڵامدانەوەی دەوڵەت بۆ وەرچەرخانی دیموکراتیک وتی، زۆر گرنگە کە دەوڵەت وەڵامی وەرچەرخانی دیموکراتیک بداتەوە و کۆمەڵگەی دیموکراتیک، پێکهاتنی دیمۆکراتیک و یەکگرتن، بنەماکانی هۆشیاریی قۆناغی ئەرێنین. قۆناغی ئەرێنی شێوازەکانی تێکۆشانی زۆرەملێ و توندوتیژی وەلا دەنێت. ئامانجی بونیادنانی ئەرێنی دەستبەسەرداگرتنی هیچ دامەزراوە یان پێکهاتەیەک نییە، بەڵکو ئامانج ئەوەیە هەر تاکێکی کۆمەڵگە بتوانێت بەرپرسیارێتی هەڵبگرێت و بەشداری لە بونیادنانی کۆمەڵایەتیدا بکات، ئامانج ئەوەیە بونیادنانەکە بەیەکەوە و لە ناو کۆمەڵگەدا بێت. گروپە چەوساوەکان، گروپە نەتەوەیی، ئایینی و کەلتوورییەکان دەتوانن لە رێگەی تێکۆشانی دیموکراتیکی بەردەوام و رێکخراوەوە، خاوەندارێتی لە دەستکەوتەکانیان بکەن لەم پڕۆسەیەدا.

لەبارەی یەکگرتنی دیمۆکراتیک وتیشی، یەکگرتنی دیموکراتیک بە لایەنی کەمەوە بەقەد سەرەتای دامەزراندنی کۆمار گرنگە. بانگەوازێکە کە بەقەد ئەو سەردەمە واتا و پاشەڕۆژ و دەوڵەمەندی لەخۆدەگرێت. لە بنەڕەتەکەشیدا مۆدێلی کۆمەڵگەی دیموکراتیک هەیە. ئەوە جێگرەوەیەکە بۆ شێوازە پارچەکەرەکان، بۆ گواستنەوە بەرەو یەکگرتنی دیموکراتیک، پێویستیان بە یاساکانی ئاشتی هەیە. چارەسەری کۆمەڵگەی دیموکراتیک، کە بونیادنانی تەلارسازی و یاسایەک لە چوارچێوەی سیاسی، کۆمەڵایەتی، ئابوری و کەلتووریدا پێشبینی دەکات.

لەبارەی هێزی ژن و توندوتیژی بەرامبەریان  وتی، هێزێکی کۆمەڵایەتیی پێشەنگە کە هیچ کۆمەڵگە یان دەوڵەتێک بەبێ لەبەرچاوگرتنی ئەوان ناتوانێت بەردەوامبێت. ئەمڕۆ، توندوتیژیی ناوخێزانی، کوشتنی ژنان و چەوسانەوەی باوکسالاری، هەموویان نیشانە هاوچەرخەکانی ئەو هێرشە مێژووییەن کە بەکۆیلەکردنی ژنان دەستیپێکردووە؛ لەبەرئەوە، ژنان ئازادیخوازترین پێکهاتە و هێزی بەهێزکردنی یەکگرتنی دیموکراتیکن.

لەبارەی گرنگی دیموکراسیەوە وتی، هیچ سیستمێکی بیرکردنەوە بەبێ بونیادنان لەسەر دیموکراسی ناتوانێت بژی، وەستان و چەقبەستوویی، ئاڵۆزی و قەیرانەکان کاتین؛ لە کۆتاییدا دیموکراسی دەبێتە هەمیشەیی. بانگەوازەکەیان ئامانجی ئەوەیە نەک تەنیا لە تورکیا، بەڵکو لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستیشدا، چارەسەر بۆ کێشەی ژیانی پێکەوەیی و ئەو قەیرانانە بدۆزێتەوە کە لێیەوە دەبن. ئەوان بەرگری لە مافی بوون و دەربڕینی ئازادانەی هەموو ئەو کەسانە دەکەن، کە رووبەڕووی نادادپەروەری بوونەتەوە و هاوڵاتیبوون دەبێت لەسەر بنەمای پەیوەستبوون بە دەوڵەتەوە بێت، نەک لەسەر بنەمای ئینتیما بۆ نەتەوەیەک. ئەوان بەرگری لە هاوڵاتیبوونێکی ئازاد دەکەن، کە سەکردایەتیی ئازادیی ئایین، نەتەوە و بیروڕا بکات. وەک چۆن ئایین و زمان ناسەپێندرێن، نابێت نەتەوەبوونیش بسەپێندرێت. پەیوەندیی هاوڵاتیبوونی یاسایی، لەناو سنوورە دیموکراتیکەکان و لەسەر بنەمای یەکپارچەیی دەوڵەت، مافی دەربڕین و رێکخستنی ئازادانەی ناسنامەی ئایینی، ئایدیۆلۆجی و نەتەوەیی لەخۆدەگرێت.
ئەوەش دوای ئەوە دێت، ئەمڕۆ ساڵێک بەسەر بانگەوازەکەی ئۆجەلان تێدەپەڕێت کە دوای سێ جار کۆبوونەوە لەگەڵ شاندی دەم پارتی بۆ ئیمڕاڵی، عەبدوڵڵا ئۆجەلان، رێبەری زیندانیکراوی پەکەکە، بانگەوازێکی بڵاوکردەوە و تێیدا داوای لە پەکەکە کرد خۆی هەڵوەشێنێتەوە و کۆنگرە ببەستن.













گەلەری