چیرۆکی ئەو گەنجە کوردەی لە شەری نێوان روسیا و ئۆکرانیادا کوژرا
گەنجێکی خەڵکی برادۆستە و لە شەڕی نێوان روسیا و ئۆکرانیا کوژرا، ئەمە چیرۆکی گەنجێکە کە بۆ کارکردن چووەتە هەولێر و دواتر لە روسیاوە کەسوکاری ئاگادارکردووەتەوە کە خەریکی راهێنانە و دەینێرن بۆ بەرەی پێشەوەی جەنگ.
پارێزگاری بانکی ناوەندیی عێراق، لە دیدارێکدا لەگەڵ بەرپرسی کاروباری باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە عێراق کۆبووەوە و پەرەپێدانی هاوبەشی ستراتیژی و گرنگیی پاڵپشتیکردنی سەقامگیریی دراو و ئابووریی عیراقیان تاوتوێ کرد.
لە میانەی کۆنگرەیەکی رۆژنامەنووسیدا هاوبەشدا لە بەغدا، وەزیرانی دەرەوەی عێراق و فەرەنسا باسیان لە کۆمەڵێک دۆسیەی گرنگ کرد و نیگەرانیی خۆیان نیشاندا سەبارەت بە دۆخی هەستیاری رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.
کەشناسی هەرێم دەڵێت، لە سبەی شەوەوە شەپۆلێکی بەفر و بارانبارین روو لە ناوچەکانی هەرێم دەکات و کەشناسی عێراقیش دەڵێت، بارانبارین بەدرێژایی هەفتە بەردەوامی دەبێت.
ئەنجوومەنی هەماهەنگی پیشەسازی عێراق، هەریەك لە وەزارەتەکانی نەوت و سامانە سروشتییەكانی راسپارد بۆ بەدواداچوونی دابینكردنی گازی شل بۆ كارگەكانی خشت لەهەرێمی كوردستان.
سەرۆکی دەستەی هەڵبژاردنەکانی هەرێم رایگەیاند، بڕیاری خەرجكردنی پارەی كارمەندانی رۆژی هەڵبژاردن دراوە و لە رێگەی ماستەر کاردەوە پاداشتەکەیان وەردەگرن.
هاتووچۆی گەرمیان ئاگادارییەکی بەپەلە ئاڕاستەی شۆفێران دەکات و دەڵێت، بەشێکی رێگەی تەنگی سەرتەک رۆچووە و هاتووچۆکردن تێیدا مەترسیدارە.
سەرۆکی سەندیکای عەلوەی سلێمانی دەڵێت، نرخی تەماتە بەرزدەبێتەوە بەهۆی بڕیاری قەدەغەی هاوردەکردنی.
ئەمڕۆ وەزیری دەرەوەی فەڕەنسا بە سەردانێک گەیشتە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەگەڵ وەزیری دەرەوەی حکومەتی کاتی سوریا کۆبووەوە و بڕیاریشە سەردانی هەولێر بکات و لەگەڵ مەزڵوم عەبدی کۆببێتەوە .
پێشەوا هەورامانی وەڵامی محەممەد حەلبوسی دەداتەوە و دەڵێت، هەولێر پێشوازیی لە شۆڤێنییەکی گەندەڵ ناکات کە بەرپرسە لە بردنی ملیۆنەها دۆلاری عێراق و لێرە شوێنێک بۆ کەسانێک نییە کە چاکەی لەبەرچاو نەبێت.
بۆ یەکەمجار لە مێژووی سوریا کوردێک پۆستی پارێزگاری حەسەکەی وەرگرت، نورەدین عیسا کێیە؟
کۆمپانیای دی ئێن ئۆی نەرویجی پوختەی دەستکەوتە دارایی و کارگێڕییەکانی ساڵی ٢٠٢٥ـی بڵاوکردەوە و دەڵێت، داهاتییان دوو هێندە و زیاتری ساڵی ٢٠٢٤ بووە و ئاستی بەرهەمهێنانیش زیادیکردووە.
دوای زیاتر لە دوو هەفتە لە دواخستنی دارایی حکومەتی ماوەبەسەرچوو ١٢٠ ملیار دینارەکەی بۆ مانگی یەک رادەستی بەغدا کرد، وەزیری دارایی عێراقیش بۆ ئێن ئاڕ تی ئاشکرا کرد، سەرەتای هەفتەی داهاتوو مووچەی مانگی یەکی هەرێم دەنێرن.
سەرۆكی حزبی تەقەدوم دەڵێت، هەرگیز سەردانی هەولێر ناكات و پێویستە ئەو تێڕوانە خۆبەلزانیەش بگاتە ئاستێكی واقیعی.
کەشناسی دەڵێت، ئهمڕۆ كهشوههوای ناوچه جیاجیاكانی ههرێم ساماڵ دهبێت و لهسبهینێوه شهپۆلێكی بهفر و بارانبارین ناوچه جیاجیاكان دهگرێتهوه.
لیژنەی پاراستنی رۆژنامەنووسان (CPJ) دەڵێت، تووشی سەرسوڕمان بووە لە داخستنی زۆرەملێی نووسینگەکانی کەناڵی ئێن ئاڕ تی لە هەولێر و دهۆک لەلایەن بەرپرسانی هەرێمی کوردستانەوە، ئەمە پرۆسەیەکی ئاشکرای سانسۆرکردنە و پەرەسەندنێکی مەترسیدارە لە هەوڵەکانی حکومەتی هەرێم بۆ کپکردنی و بێدەنگکردنی میدیای سەربەخۆ.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی كارەبای سلێمانی دەڵێت، بەپێی ئامارەكانی بەشی كاروباری ووزە، لە سنوورەکەیان ، ساڵی رابردوو زیاتر لە (١٥ هەزار) هاوبەشی نوێ تۆماركراون و كارەبایان وەرگرتووە.
بۆ یەکەمجار لە مێژووی سوریا کوردێک پۆستی پارێزگاری حەسەکەی وەرگرت، لە لێدوانێکیشدا نورەدی عیسا پارێزگاری نوێی حەسەکە وتی، ئەمە بەرهەمی ١٤ ساڵ بەرخۆدانی کوردە و شانازییە بۆمان.
ئاژانسەکانی هەواڵ دەڵێن، ئەمڕۆ وەزیری دەرەوەی فەڕەنسا بە سەردانێک دەگاتە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و سەردانی عێراق، سوریا و هەرێمی کوردستان دەکات.
دوای نزیکی هەفتەیەک لە دواخستنی داریی هەرێم ١٢٠ ملیار دینار داهاتی ناوخۆی بۆ مانگی یەک رادەستی بەغدا کرد، چاوەڕێش دەکرێت تا هەفتەی داهاتوو پارەی موچەی مانگی یەکی هەرێم بنێردرێت.
وەزارەتی بازرگانی عێراق رایگەیاند، پێشبینی دەکات ئەمساڵ چوار ملیۆن تۆن گەنم لە جوتیاران وەربگرێت.
دوای چەند هەفتەیەک لە دواخستنی وابڕیارە ئەمڕۆ رێکارەکانی رادەستکردنی ١٢٠ ملیاری داهاتی نانەوتیی مانگی یەک دەستپێبکات کە بەغدا وەک مەرجی ناردنی مووچەی هەرێم دایناوە.
بەڕێوەبەری سایلۆکانی سلێمانی دەڵێت، بەمنزیکانە دەست بە دابەشکردنی بەشە ئاردی مانگی یەک دەکرێت.
جێگری سەرۆکی جوڵانەوەی نەوەی نوێ دەڵێت، سانسۆرکردنی نایاسایی قەرەقوشیانەی کەناڵی ئێن ئاڕ تی پێمان دەڵێت کوردستان لە هەموو روویەکەوە لە مەترسیدایە وهیچ فشارێک لە هەنگاوە سیاسییەکانیان بۆ شەفافکردنی داهات و بردنی یاسای بودجە بۆ پەرلەمان پەشیمانیان ناکاتەوە.
بەهای زێڕ لە بازاڕەکانی جیهاندا دابەزی و ئەمڕۆ یەک ئۆنسە لەو کانزا زەردە بە چوار هەزار و ٨٦٢ دۆلار مامەڵەی پێوەدەکرێت و مستقاڵێک زێڕی عەیارە ٢١ بە ملیۆنێک و ٦٠ هەزار دینارە.
نرخی نەوت لە بازاڕەکانی جیهاندا دابەزی و نرخی بەرمیلێک نەوتی خاوی برێنت بە ٦٧ دۆلار و ٩١ سەنت مامەڵەی پێوە دەکرێت.
رێکخراوی رێگای ئازادی سەبارەت بە داخستنی نووسینگەکانی کەناڵی ئێن ئاڕ تی بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە و دەڵێت، ئەوان لە رێکخراوی رێگای ئازادی بە نیگەرانییەکی قووڵەوە دەڕواننە هەڵمەتی داخستنی نووسینگەکانی دامەزراوەی میدیایی نالیا (NRT) لە شارەکانی هەولێر و دهۆک لەلایەن هێزە ئەمنییەکانەوە.
پێگەی هەواڵیی ئەکسیۆسی ئەمریکی ئاشکرای کرد، ئەو دانوستانە چاوەڕوانکراوەی بڕیار بوو رۆژی هەینی لە نێوان ئەمریکا و ئێراندا بەڕێوەبچێت بە فەرمی هەڵوەشاوەتەوە. وەزیری دەرەوەی ئێرانیش ئەو هەواڵە رەتدەکاتەوە.
چوارچێوەی هەماهەنگی دەڵێت، داوا لە لایەنە کوردستانییەکان دەکات بە زووترین کات پرسی سەرۆک کۆمار یەکلا بکەنەوە، لە ئەگەری نەگەیشتنی پارتی و یەکێتی بە کاندیدی هاوبەش، پەرلەمانتارەکانی خۆیان سەرپشک کردوە دەنگ بە کام کاندید بدەن.
لەبارەی داخستنی نوسینگەکانی ئێن ئاڕ تی لە هەولێر و دهۆک کەناڵی ئاسمانی زووم راگەیەندراوێکی بڵاو کردەوە و دەڵێت، نیگەرانن لە داخستنی نوسینگەی کەناڵەکە و پێویستە مامەڵەکردن لەگەڵ میدیا و ئازادی رۆژنامەگەری تەنها لە چوارچێوەی یاسای رۆژنامەنووسی بێت.