سەردێڕ:

هەرێم.. قەدەغەکردنی هاتوچۆ لە جەژندا کاردانەوەی هاوڵاتیانی لێکەوتەوە

فۆتۆ: 
2020-05-21

13075 جار خوێندراوەتەوە

هەواڵی راگەیاندنی ماوەی ٧٢ کاتژمێری قەدەغەی هاتوچۆ لە یەکەم رۆژی جەژنی رەمەزانەوە، کاردانەوەی هاوڵاتیانی هەرێمی کوردستانی لێکەوتەوە و بەشێک لە هاوڵاتیان پرسیاری ئەوەیان لەلا دروستبووە، کە بۆچی تەنیا لە جەژندا قەدەغەی هاتوچۆ رادەگەیەنن؟

هاوڵاتیەک لە پۆستێکدا، وەک تەنز بەرامبەر بڕیارى وەزارەتى ناوخۆى هەرێمى کوردستان سەبارەت بە قەدەغەى تەواوەتى هاتوچۆ لە جەژنى رەمەزاندا بڵاویکردووەتەوە، "بارام بەگ دەڵێت، سێ بە سێ تە ڵاقم کەوتبێت، ئەم جەژنە خۆیان ناتوانن بچن بۆ ئەنتاڵیا و سویسرا و کەنەدا بۆیە لە داخا ناهێڵن ئێمەش بچینە دەرەوە".

بەشێک لە هاوڵاتیان لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا سەرسوڕمانى خۆیان لە بڕیارەکەى وەزارەتى ناوخۆ دەربڕیوە، هەندێک هاوڵاتى نوسیویانە "دیارە کۆرۆنا شەبەحەو تەنها لەجەژندا دەردەکەوێت"، هەندێکى تر پرسیارى ئەوە دەکەن "ئەگەر دۆخەکە مەترسیدارە و هێندە ترسیان لە بڵاوبوونەوەى ڤایرۆسەکە هەیە، بۆچى تەنها لەجەژندا قەدەغەى هاتووچۆ رادەگەیەنن."

هاوڵاتییەک لە پۆستێکدا دەپرسێت "ئایا وەزیرى ناوخۆ لەجەژندا ناچێت بۆ ماڵى خەزورى؟ ئەگەر ئەویش نەچێت من هەر دەچم."

هاوکات، پاش بڕیارەکەى وەزارەتى ناوخۆ هاوڵاتیەک لە پۆستێکدا نوسیویەتى "هەرچى (میم) هەیە قەدەغەیە، وەک: مزگەوت، مەلا، ماڵان، میوانى، مەکر، مووچە، ماچ، مانگرتن، مەکتەب".

هاوڵاتیەکى تر پۆستێکى کردووە و تیایدا چەند بڕیارێکى ریز کردووە بەناونیشانى "بڕیارەکانى وەزارەتى ناوخۆ بۆ رۆژانى جەژن"، کە بەشێک لەبڕیارەکانى ئەمانەن:

لێنانى گۆشت و برنج قەدەغەیە، بەڵام برنجى سور و قەیسى ئاساییە.

ماچ و موچ قەدەغەیەو دەتوانن لەبرى ماچ و موچ چاو لەیەک دابگرن.

چون بۆ مزگەوت و نوێژى جەژن قەدەغەیەو لەبرى ئەوە لەماڵەوە نزا بۆ حکومەت بکەن.

لەبەرکردنى جلى نیو قۆڵ قەدەغەیە، چونکە بە رۆژژمێرى حکومەت چلەى زستانە.

زۆر هەناسەدان قەدەغەیە بەهۆى قەیرانى دارایى و پاشەکەوتى ئۆکسجین بۆ بەرپرسەکان.

پاش راگەیاندنى بڕیارى وەزارەتى ناوخۆ بۆ قەدەغەکردنى یەکجارەکى هاتوچۆ لە شار و شارۆچکەکاندا، بڕیارەکە کاردانەوەى هاوڵاتیانى لێکەوتەوە و هەریەکە لاى خۆیەوە بەشێوەیەک بۆچونى خۆى لەسەر بڕیارەکە داوە، هەندێک بە تەنزو هەندێکى تریش بەرەخنەى جددى.

ماوەیەک پێش ئێستا، سەرەتا هەنگاو بەهەنگاو و دواتریش بەیەکجار، تەواوى رێوشوێنەکانى خۆپارێزى لە بڵاوبوونەوەى ڤایرۆسى کۆرۆنا لە هەرێمى کوردستان کۆتایى پێهات و تاڕادەیەک ژیان ئاسایی بووەوە، بەڵام ئەوەى بووە مایەى سەرسامى لەگەڵ بەرزبوونەوەى دەنگەکانى ناڕەزایى دەربڕین بەرامبەر نەبوونى موچە و کەمى کارەبا و نەبوونى ئاوى خواردنەوە و پەنابردنى هەندێک چین و توێژ بۆ خۆپیشاندان لەشارە گەورەکاندا، سەر لە نوێ راگەیاندراوەکانى وەزارەتى تەندروستى سەبارەت بە تۆمارکردنى حاڵەتى نوێى توشبوون بە کۆرۆنا سەریانهەڵدایەوە، پاش ئەوەش، وەزارەتى ناوخۆ قەدەغەى تەواوەتى هاتوچۆى لە رۆژانى جەژندا راگەیاند، ئەمەش بووە مایەى ناڕەزایى بەشێک لە هاوڵاتیان و کاسبکاران و بە چەند شێوەیەک لەتۆڕە کۆمەڵایەتییەکان کاردانەوەى خۆیان نیشاندا.

بەشێک لەهاووڵاتیان ئاماژە بەوە دەکەن، کە بەشى هەرە زۆرى بەرپرسانى هەرێمى کوردستان لەبەر ئەوەى رەگەزنامەى دووەمیان هەیە، لەهەموو بۆنەیەکدا لەناوخۆى وڵات نامێننەوە و لەگەڵ گەلەکەى خۆیاندا خۆشى و ناخۆشییەکان دابەش ناکەن، بەڵکو لە خۆشى و ناخۆشیدا وڵات جێدەهێڵن و هەر کات دۆخەکە ئاسایى ببێتەوە ئەوکات دەگەڕێنەوە، هاوڵاتیان باس لەوەش دەکەن، کە ساڵانى رابردوو لەگەڵ نزیکبوونەوەى بۆنەکاندا فڕۆکەخانەکان لەبەر گەشتی بەرپرس و خانەوادەکانیان جموجۆڵێکى زۆرى تیادابوو، بەڵام ئەمساڵ بەهۆى راوەستانى گەشتە ئاسمانیەکان و بڵاوبوونەوەى کۆرۆنا لە ئەوروپا و ئەمریکا، بەرپرسان و خانەوادەکانیان ناتوانن گەشت بکەن.