سەرنووچە:

ب نەبونا سەروەریا یاسایی و لێپرسینێ، گەندەلی دھێتە ئارا​

3/12/2020 5:03:03 PM
3462 جار خوێندراوەتەوە
محەمەد سالح عەباس
+ -

سەروەریا یاسایێ، واتەیا وێ چەندێ ددەت کو یاسا لێڤەگەرە وسەروەریا وێ لسەر ھەمی دامودەزگەھان و کەسایە بێ جیاوازی و ھیچ کەسەکی شیان نینن لڤان یاسایا دەربازببیت یان بنپێبکەت.

لێپرسین، ھەمی دەسھەلادار و بەرپرس لژێر لپرسینێ بن بەرامبەر گەلی یان نینەرێن گەلی ژبو چەوانیا کارێن وان بو بکارئینانا دەسھەلاتێن وان.

ھەروەسا گەندەلی، کو بکارئینانا پوستێ گشتی بو بدەستڤەئینا بەرژەوەندیا تایبەت.

دەمێ دامودەزگەھـ ھێزبن و دەولەت دەولەتەکا دەزگەھی بیت ھەروەسا ڤان پرەنسیپا پەیرەوبکەت  دێ ئەو دەولەت یا پشکەڤتی بیت و ئاست بلند بیت، چونکی ئەوێ دەسھەلات ددەستی دا دێ دەسھەلاتا خو بباشی بکارئینیت و نەشێت ب خرابی بکاربینیت وزێدەگاڤیێ لسەر بکەت ژبەر ھەبونا چاڤدێریێ و لێپرسینێ لسەر نموونە، ئەمریکا، ئەلمانیا، بریتانیا، فرەنسا.....ھتد.

کو لڤان دەولەتا یاسا یاسەروەرە و بو ھیچ کەسەکی نینە ژڤان یاسایا دەربازببیت ولێپرسین لسەر ھەموو بەرپرسا ھەیە ھەتا سەروکێ دەولەتێ ژی، بەلێ ئەگەر دەولەتەک یا پاشکەڤتی بیت ودەزگەھـ بێھێزبن بێگومان لاوازیا دڤان ھەردوو پرەنسیپادا ھەی وەکی دەولەتێن رۆژھەلاتا ناڤین ب گشتی وعێراق ب تایبەتی کو ئاریشێن نھا کەڤتیە تێدا، وەکی لاوازیا دەزگەھێن حکومی، وخراب بکارئینان وقورخکرنا دەسھەلاتێ وبھەداردانا سامانێ گشتی،نەپێکریکرن ب بەندێن دەستوری، ھەروەسا جیاوازیا نەتەوەیێ ومەزھەبی کو ژئەنجامێ نەبونا سەروەریا یاسایێ ولێپرسینێ ھاتیە ئارا.

ھەروەسا ئێک ژ لایەنێن دی یێن گەندەلیێ وزورێ بەربەلاڤ وەکی بکارئینانا کەلوپەل وترومبێلێن دەزگەھێن دەولەتێ پشتی دەواما فەرمی کو ئەڤەژی نەپێگریکرە ب یاسایا (بەرزەپکرنا فەرمانبەرێن دەولەتێ)، ئەڤەژی دبیتە ئەگەرێ زێدەبونا مەزاختیێن حکومەتێ ولاوازیا فەرمانگەھا وبرەڤەنەچونا کاروبارێن ھاولاتیا بدروستی.

بڤێ چەندێ دیاردبیت کو ھەر دەولەتەکا بڤێت سەرکەڤیت ب جێبەجێکرنا ڤان پرەنسیپێن سەرەکی دێ سەرکەڤیت کو پرەسیپێن حوکمێ چاکن(الحکم الێالح). بەلێ ل دەمێ دیڤ ڤان پرەنسیپا نەچن یان لاوازبن دەولەت دێ لاوازبیت وبەرڤ ژناڤچونێ چیت.