سەرنووچە:

شرۆڤەکرنەکا یاسایی لدور بریارا سەرۆکا پەرلەمانی

6/18/2020 3:12:32 PM
1209 جار خوێندراوەتەوە
بژار كوچەر
+ -

سەبارەت ڤی بابەتی گرنگترین پسیار ئەڤە نە ل دەف دەزگایێن راگەھاندنێ و خەلکی و یاساناسا ڤە

ئەرێ بریارا بەرێز سەرۆکا پەرلەمانی یاسایی یە؟

ئەرێ بریارا ناڤبری ھیچ بھایەکێ یاسایی ھەیە؟

ئەرێ ئەو بریار بریارەکا یاسایی یە یان ئیداریە؟

بەرسڤا ڤان پسیاران د چەند خالەکان دا دێ دیار کەم، پشت بەستن ب کومەکا بنەمایێن دستوری، یاسایێن بەرکار، پەیرەوێ نافخو یێ پەرلەمانی.
لێ حەزدکەم پێشەکیەکێ بنڤیسم.

ل رێکەفتی (٢٠٢٠/٥/٧)د دانیشتنا پەرلەمانێ کوردستانێ دا ب بریارەکا پەرلەمانی ب دەنگێن (٥٧) پەرلەمانتاران، پارێزبەندی ل سەر پەرلەمانتار (سوران عومەر) ھاتە راکرن ھەلبەت وێ دانیشتنێ و بریارێ رێکارێن خو یێن یاسایی و پەیرەوی دە ربازکرن و بو ئێک ژ بابەتێن گرنگێن راگەھاندن و سوشیال میدیایێ.

دیڤدا پەرلەمانتارێ ناڤبری ب نڤیسارەکێ وەکو تانە لێدان ل بریارا ژمارە (٤) یا سالا ٢٠٢٠ پێشکێشی سەرۆکا پەرلەمانی کر، لێ پشتی چەندین کومبوون و راوێژێن یاسایی ، سەرۆکا پەرلەمانی بێ دەنگ ما و دزانی بریارا ژمارە (٤) یا دروستە و چ کێشین یاسایی نینن.

لێ تشتێ سەیر ئەو بوو ل رێکەفتی (٦/١٤) سەرۆکا پەرلەمانێ بریارەک دەرئێخست کو تێدا بریارا ژمارە (٤) یا سالا (٢٠٢٠) ھەلوەشاند.

١- جارێ ئەو نڤیسارا سەرۆکا پەرلەمانی بریار پێ دەرئێخستی ژلایێ (شکلی و موچوعی) ڤە یا عەیبدارە:    

ڕ/ ژلایێ شکلی ڤە یا عەیبدارە ژبەر کو

- نابیت بریارا پەرلەمانی لسەر کەلیشێ نڤیسینگەھا سەرۆکا پەرلەمانی بیت.

- د بریارا پەرلەمانێ دا نابیت وێنە بھێنە ئاراستەکرن بو فلان جھەتی یان فلان کەسی.

- بریارا دەرئێخستی یا بێ ناڤ و ژمارەیە و دڤێت ھەر بریارەکێ ژمارەک یان ناڤەک ھەبیت وەکی بریارا ژمارە (٤) یا سالا(٢٠٢٠)ێ.

ب/ ژلایی یاسایی و موچوعی (بابەتی) ڤە یا عەیبدارە ژبەر:

- پشت بەستن یا ل سەر ھندەک برگێن پەیرە وی کری بەلێ ئەوبخو سەرپێچا ھیچ برگەکێ نە ھاتیە کرن و ھەمی بەلگە د دیارن.

- ل دیڤ مادە (١٨) ژ پەیرەوی ئەرکێ سەروکا پەرلەمانی یە جێبەجێکارا یاسا و بریار و پەیرە وێ نافخو یێ پەرلەمانی بیت لێ ب پێچەوانە دژی ڤێ چەندێ دیار بوو.

٢- برگە ئێک ژ مادی (١٩) ب ئاشکرا ھاتیە ل دەمێ نە ئامادەبوونا سەروکا پەرلەمانی ، جێگرێ سەروکی دشێت ممارسا ھەمی وان دەستھەلاتێن سەروکی بکەتن ئەوێن د مادی (١٨) ی دا ھاتین ژبەر ھندێ ئامادەنەبونا سەروکا پەرلەمانی رێک دایە بەرێز جێگری سەروکێ رابیت:

- برێڤەبرن و ئیدارەکرنا دانیشتنا پەرلەمانی.

- ئیمزا کرنا ھەر بریار و نوسراوەکێ.

- مخاگبەکرنا ھەر دامەزراوە و دەستھەلاتەکێ

- و گەلەک ئەرک و دەستھەلاتێن دی یێن د پەیرەوی دا ھاتین ژبەر درێژیا بابەتی.

٣- بورینا پتری ھەیڤەکێ ل سەر بێ دەنگیا سەروکا پەرلەمانی بەلگەیە ل سەر دروستیا بریارا ژ مارە (٤) یا سالا (٢٠٢٠)

٤- ھەلوەشاندنا بریارا ژمارە (٤) ب ھێجەتا ئەو رێکارێن پەیرەوی ئەوێن بریارا ژمارە (٤) پێ دەرکەتین د خەلەت بن کەواتە پوستێ سەروکا پەرلەمانی ژی دڤێت بھێتە ھەلوەشاندن چونکی رێکارێن دانیشتنا پەرلەمانی ل رێکەفتی (٢٠١٩/٧/١١) کو تێدا بەرێز (د. ریواز فایەق) بویە سەروکا پەرلەمانی وەکی وان رێکارێن پەرلەمانی نە یێن بو دانیشتنا رێکەفتی (٢٠٢٠/٥/٧) ھاتینە کرن کو تێدا بریارا ژمارە (٤) ھاتیە دان و پارێزبەندی ل سەر پەرلەمانتارەکی ھاتە راکرن.

٥- ئەو ماف و دەستھەلاتا سەروکا پەرلەمانی دایە خو چ دستور و یاسا و پەیرە و عورفان نە داینە سەروکا پەرلەمانی و چ سەروک پەرلەمانان ل جیھانێ.

٦- بریارا سەروکا پەرلەمانی ژبلی بریارەکا ئیداری و ئاسایی و ئاست نزم چ بنەما و بھایەکێ یاسایی نینە.

٧- بھیچ رێکەکی نابیت سەروکا پەرلەمانی خو بکە تە (مەرجەع )بو تانە لێدان و ئێکلاکرنا چارەنڤیسێ یاسا و بریاران وەکی بریارا ھەلوەشاندنێ دەرئیخستی.

٨- بریارا ژمارە (٤) ناھێتە ھەلوەشاندن و کەس نەشێت ب ھەلوەشینیت ئیلە جارەکا دی ب دەنگێ زوورینە یا پەرلەمانتاران بھێتە ھەلوەشاندن.