سەرنووچە:

والیێ دھۆکێ دناڤبەرا عەقلێ عەنتەری و عەقلێ مودێرنیتێ دا

5/21/2020 12:24:04 AM
7929 جار خوێندراوەتەوە
دلشاد ڕەشید گوهەرزی
+ -

من نەدخاست ئەز ب بێژم والیێ دھۆکێ لێ پێشی چەند ڕۆژان فازل میرانی پارێزگەرێ دھۆکێ ب والیێ دھۆکێ بناڤکر، نزانم گوتنا سەر دەڤی بوویە یان حەزا ب تورککرنا ناسناڤێن کوردی یە اللە یعلم! ب ھەرحال ل سەر خرڤەبوونا مامۆستا و فەرمانبەران ل سنورێ پارێزگەھا دھۆکێ و ئەو کارڤەدانێن ل پەی خوەئیناین وەکە دیار گوھەرتنێن دینامیکینە کارڤەدان و ھەلویستێ راستەقینەیا عەقلێ نەڤیێن نویێن بەھدینانە ل ھەمبەر تاقمێ شکەستیێ بریار بدەست کو ئاماژە د ئەشکەرانە ئێدی ئەو باوەریا سیاسی ل سەر بنگەھێ عاتیفا شورشگێری مالباتی و دەڤەرداری و عەشائیری ل خەباتا چیا و ل باژێری، گەلێ کورد راستی ھنگافتنێن دیرۆکی کرن لەوما نھە چارەسەریا بنگەھین د ئاستەکێ دەسپێکی دا دھێتە ئازراندن، لێ سەرانێن (کومەلگەھا ترسێ)! دەرفەتا لەزاتیا سروشتی نادەن ب بەھانەیا شەرعیەتا شورشگێری وەکە مودیلا کوریا باکور و شەرعیەتا دەستھەلاتا زورینەیا (دیموکراتیەتا سەختە) کۆمارا ئیسلامی یا ئیرانی.

ناتان شارانسکی د پەرتوکا (دوزا دیموکراتیەتێ )دا کومەلگەھا مروڤاتیێ دابەشی دوو ئالیێن ھەڤدژ دکەت (کومەلگەھا ئازاد ) و (کومەلگەھا ترسێ ) کو بەردەوام د ھەڤرکیێ دانە کو ئێک گڤاشتن و کاریگەریێ ل سەر ئالیێ دی کەت لێ چارەنڤیس ل داویێ ل بن کاریگەریێن گلوبالیزم و مودێرنیتێ لەزاتیا گوھرینێ دووقات دکەت ئەڤژی د ئەنجام دا کومەلگەھا ترسێ و سەرانێن وێ بەر ب نەمانێ دبەت ،لەوما د وەرچەرخانان دا تاقمێن لیاقەتا گوھرینێ (ئەبدەیت )ێ نەبن دکەڤنە بەرپوختان ودرەوان کو ئارمانج چەواشەکرنا گیانێ پێڤاژوویێ و راستی یا روویدان درێدا دبەن ،توزێ دکەنە چاڤێن خەلکێ ژ بووی کو رایا گشتی و تەڤایا خەلکی د فوکسا سازیێن ئەمنیەتێ و تەپەسەرکرنێ وتوقاندنێ دا روویدانان ببینن ئەڤ بخوەژی جڤاکێ بەر ب پێڤاژوویەکا مەترسی دار دبەت کو ئارمانج  پێک ئینانا (جڤاکا ترسێ )و سەرھەلدانا تیرورێ  یە ،کو بوپاراستنا رژێمێن خوە لێدان و بن چاڤکرن و کوشتن میکانیزمێن چارەسەریا داویێ نە ،بن چاڤکرنا مامۆستا بەدەل بەرواری میناکەکا گرنگە ژ میناکێن رێگریکرنا دەربازبوونا جڤاکێ ترسێ ژ بۆ جڤاکا ئازاد.

جڤاکا ئازاد چییە؟ بکورتی ل گور مەنتقێ شارانسکی ئەو وەلاتێ دەرفەتا ئازادیا رادەربرینێ بۆ تاک جڤاکا خوە بێی بەرچاڤکرنا جوداھیان  ل مەیدانا باژێری بێ ترس دەستەبەربکەت ب جڤاکا ئازاد دھێتە قەلەمدان، دھەمان دەمدا کومەلگەھا بەروڤاژی ب کومەلگەھا ترسێ دھێتە ناڤکرن، کو تاک و کومێن مرۆڤان مافێ ئازادیا رادەربرینێ و خوەنیشاندان و خرڤەبوون کو ژ شەنگەستێن دیموکراتیەتێ نە دەرفەتا وێ ناھێتەدان، رەوشا پارێزگەھا دھۆکێ رێک میناکەکا گرنگا ( جڤاکا ترسێ )یە کو پارتی وەکە لایەنێ دەستھەلاتدار ب ئارگومەنتێ زورینەیا سیاسی ب رێیا ھەلبژارتنان خوە ب حاکمێ رەھا دزانیت کار ل سەر ئاڤاکرنا (جڤاکا ترسێ )کریە و دکەت! ئەڤە بخوەژی ھەڤدژە دگەل مەنتقێ دیموکراتیەتێ.

ھەر ب راستی پارتی ھێزا زوورینەیا راستەقینەیە وەکی والی دگوت؟

 شارانسکی دەربارەی دیاردا دیموکراتیەتێ ل وەلاتێن رۆژھەلاتا ناڤین و جیھانا سیێ  دبێژیت، نابیت ب چ ئاوایەکێ  د کومەلگەھێن ترسێ دا دەرئەنجامێن ھەلبژارتنان ب بنەما وەرگرین ژبەرکو رژێمێن تەپەسەرکرنێ (ئابور –راگەھاندن و خزمەتگوزاری –سازییێن ئەمنیەتێ –سوپا – رێکخراوێن جڤاکێ سڤیل ) مونوپولکرنە وەکە ئەنەرجی بکاردئینن ژ بۆ بارمەتەکرنا تاک و کومێن مرۆڤان وەک گەف بەرامبەر پاراستنا رژێم و دەستھەلاتێن خوە ل بەر رووناھیا ڤێ تێزا شارانسکی زورینەیا دەنگێن پارتی شەرعیەتا دیموکراتی نینە، ژ بەرکو ئیرادەیا زورینێ بتنێ شەرعیەت نینە بەلکو میکانیزمێن دەستەبەرکرنا دیموکراتیەتێ ئیرادەیا تاک و جڤاکێ بەرچاڤ دکەت، ترس ژ بەرچاڤ بوونا ئیرادەیا راستەقینە و بکارئینانا میکانیزمێن شەرانگێز و ھوڤ ل ھەمبەر مامۆستا و فەرمانبەرێن یاخی ل خرڤەبوونا مامۆستایان میناکەکا گرنگە پارتی ب دارێ زوریێ و عەنتەریاتان سەرەدەریێ دکەت ژ بۆ پاراستنا خوە ل بەھدینان، ئەڤ ژی میکانیزمەکا دەمکییە ل گور گیانێ پێڤاژوویێ و مەنتقێ دیروکێ، کو دەستھەلات ژ بۆ رەشکرنا روویێ بەرھەنگارێن خوە پەنایێ دبەنە بەر پروپاگەندایێن ساختە ژ بۆ راگرتنا فشارێن جڤاکێ، دەستێن دەرەکی و ھەبوونا تێکدەران و تومەتبارکرنا یاخیان ب خیانەتێ و سیخوریێ رێک ئەڤ میناکە ژ بۆ والیێ دھۆکێ راستن ل دەما ل سەر خرڤەبوونا مامۆستا و فەرمانبەران ب شێوەیەکێ دوویر ژ ئەتەکێتێن مرۆڤێن خوەدان کەساتیەکا مەعنەوی ب ھندەک ڤەلڤینێن سادە ل جھێ ئەو بھێت وەکە پارتا خوەدان دەستھەلات و سەرکێش ل سەر نەخشەرێیێن شکەستیێن ھەر چ نەبیت دەھ سالێن دەربازبووی دا کو گەلێن باشورێ کوردستانێ بەر ب ڤێ پێڤاژوویا خراب ڤەگوھاستی وەکە ( سەربخوەیا یان خولیسەریا ئابوری – شکەستنا پروژەیێ دەولەتێ و شکەستنا سەربازی و ژدەست دانا تەڤایا دەڤەرێن کێشە ل سەر و بێ حورمەتکرنا سازیا پەرلەمانی و داکەفتنا ئاستێ ژین و ژیارا پرانیا مللەتی و دەولەمەندبوونا فاحشا سەرانێن کاربدەستێن گەندەل و پەنگاندنا گوژی و کولانێن بەھدینان ب بارەگایێن میت و جەندرمێ ) ل سەرڤان کارەسات و بدەھانێن دی داخازا لێبورینێ بکەت و رێیا راستەقینەیا دەربازبوونێ ژ رەوشێ بدەتە ئەشکەراکرن لێ بەروڤاژی ب بێ منەتیەکا چێکری بتنێ بۆ چەواشەکرنا رایا گشتی ب بەھانەیا زورینەیا سیاسی خوە ب خودانێ دھۆکێ ناڤکر ھەرچەندە تەحەدایا والیێ دھۆکێ دکەم د ژینگەھا جڤاکا ئازاد دا جەسارەتێ بکەت بکەڤیتە د ھەڤرکیا ھەلبژراتنان دا ل ھەمبەر ماموستا بەدەل بەرواری.؟

سەبارەت ب تومەتێن ب تێکدەری و کرێگرتی و دەستێ دەرەکی ئەشکەرایە دەستھەلاتێن شمولی و توتالیتاری ئەڤ کلاسیکیاتە زێدە بەرچاڤ دکەڤن ژ بۆ چەواشکرنا ھەڤرک و بزاڤێن ئۆپۆزۆسیۆنێ، ھەرتاکەکێ جڤاکێ خوەدان تایمەکە ھنەک شانازیێ دکەن ھنەک ژی شەرمێ ل بوریێ خوە و مالباتا خوە دکەن لەوما ئەڤرۆ ھەنە ژ بۆ سپیکرنا وی تایمێ قرێژ نەچارن ژ بۆ پاراستنا جھێ خوەیێ جڤاکی و سیاسی و بەرژەوەندان زێدە ھوڤ ببن ژ بو بدەست ئینانا باوەریا تەخا بریار بدەست لێ تەحەدایا والیێ دھۆکێ دکەم یێ ئەز ب تێکدەر ڤەخواندی کو ئەز کورێ وی بابی مە ئەو دەما پرانییا تاقمێن بەرژەوەند خواز ژ تێھنا ئاگرێ بەعسیان تەسلیم دبوون و جاش دبوون وبەر ب پشتا توخیبان د رەڤین ئەوی غیرەتەکا مەزن کێشا سینگێ وی ل دەبابەیێن تی ٥٥ و تی ٧٢ سوڤێتی بوون.