ڤیدیۆ.. ڕاپۆرتێک لەسەر ژیان و هەڵوێستەکانى نەوشیروان مستەفا

 ڤیدیۆ.. ڕاپۆرتێک لەسەر ژیان و هەڵوێستەکانى نەوشیروان مستەفا
19/05/2017

19924 جار خوێندراوەتەوە

+ -

نەوشیروان مستەفا ئەمین لە سەرکردەیەکی شۆڕشگێڕەوە بۆ سەرکردەیەکی ریفۆرمخواز، لە فەرماندەیەکی جەنگەوە بۆ سەرکردایەتیکردنی گەورەترین بزووتنەوەی سیاسی و مەدەنی لە هەرێمی کوردستان، مێژووی دروست کرد، مێژووی نووسیەوە و بووش بە مێژوو.

هەرچەندە ژیانی سیاسی پڕ بووە لە هەوراز و نشێو و لە وێستگە جیاوازەکانی ژیانی سیاسیدا ئەزمونی ئەندامێتی لە چوار حیزبی سیاسی جیاوازدا هەبووە، بەڵام وەک لایەنگرەکان و کەسە نزیکەکانی دەڵێن لەو رۆژەوەی تێکۆشانی سیاسی دەستپێکردووە تا کۆتایی ژیانی وەفاداربووە بەو بیر و باوەڕانەی کە هەر لە سەرەتاوە لە پێناویدا خەباتی کردووە.

نەوشیروان مستەفا ساڵی ١٩٤٤ لە گەڕەکی سەرشەقامی سلێمانی لە دایکبووە، لە سەرەتای شەستەکانی سەدەی رابردوو تێکەڵ بە سیاسەت بووە و یەکەمین وێستگەی ژیانی سیاسیشی لەناو یەکێتی قوتابیانی کوردستان بووە و لە ساڵانی ١٩٦٣ و ١٩٦٤ دا ئەندامی سکرتایەتی یەکێتی قوتابیان بووە.

ساڵی ١٩٦٧ کۆلێژی زانستە سیاسییەکانی لە بەغدا تەواو کردووە، هەر لەو ساڵەشدا بووەتە ئەندامی پارتی دیموکراتی کوردستان و لەگەڵ باڵی مەکتەبی سیاسی بووە، ساڵی ١٩٦٩ لەگەڵ چەند هاوڕێیەکی گۆڤاری رزگاری دەرکردووە کە بە گۆڤاری مارکسی ماوییەکان ناسرابوو.

دوای ئەوەی لە سەرەتای حەفتاکاندا باڵی مەکتەبی سیاسی پارتی و باڵی مستەفا بارزانی یەکیانگرتەوە، لە ساڵی ١٩٧٢دا نەوشیروان مستەفا و هاوڕێکانی کۆمەڵەی رەنجدەرانی کوردستانیان دامەزراند، هەر لەو ساڵەشدا بەهۆی مەترسییەکانی سەر ژیانی دەچێتە نەمسا و لەوێ خوێندنی ماستەر لە یاسا نێودەوڵەتییەکاندا تەواودەکات.

ساڵی ١٩٧٥ لە کاتێکدا لە نەمسا سەرقاڵی خوێندنی دوکتۆرا بوو بۆ دامەزراندنی یەکێتی نیشتمانی کوردستان گەڕایەوە سوریا و دواتریش گەڕایەوە شاخەکانی کوردستان.

دوای گەڕانەوەکەشی لەلایەکەوە سکرتێری کۆمەڵەی رەنجدەران بوو و لەلایەکی دیکەشەوە جێگری سکرتێری گشتی یەکێتی نیشتمانی کوردستان بوو، بەپێی هەندێک لە سەرچاوە مێژووییەکان هەرچەندە نەوشیروان مستەفا کەسی دووەمی یەکێتی بوو بەڵام لە کرداردا تا کاتی راپەڕین ئیدارەدانی یەکێتی و سەرکردایەتیکردنی شەڕی چەکداری یەکێتی لە ئەستۆی ئەو بووە.

لە راپەڕینەکەی ١٩٩١دا رۆڵی گرنگی بینیوە، بەجۆرێک کە لایەنگرەکانی بە ئەندازیاری راپەڕینی دادەنێن، هەرچەندە نەوشیروان مستەفا تا ئەوکاتەی لەناو یەکێتیدا بووە کەسی دووەمی ئەو حیزبە بوو بەڵام لە هەندێک قۆناغدا رۆڵی ئۆپۆزسیۆنی هەبوو لەناوخۆی حیزبەکەیدا، ساڵی ٢٠٠٤ بەهۆی ناڕەزایەتی لە شیوازی ئیدارەدانی یەکێتی و حکومەتی هەرێم، هەوڵیدا بۆ چاکسازیکردن لەناو یەکێتیدا و رەوتی ریفۆرمی دامەزراند، بەڵام بەهۆی ئەوەی لە هەوڵەکانیدا سەرکەوتوو نەبوو ساڵی ٢٠٠٦ لە یەکێتی هاتە دەرەوە و کۆمپانیای وشەی دامەزراند.

ساڵی ٢٠٠٩ وێستگەیەکی دیکەی ژیانی سیاسی نەوشیروان مستەفا بوو، بە مەبەستی ئەنجامدانی چاکسازی لە سیستمی سیاسی و ئیداری هەرێمی کوردستاندا بۆ هەڵبژاردنی پەرلەمان لیستی گۆڕانی دروست کرد و بە بەدەستهێنانی ٢٥ کورسی بۆ یەکەمجار لە هەرێمی کوردستاندا لەسەر دەستی ئەو ئۆپۆزسیۆنی پەرلەمانی دروستبوو.

لە ساڵی ٢٠١٣شدا بزوتنەوەی گۆڕان بەشداری لە هەڵبژاردنەکانی پەرلەمانی کوردستان کردەوە و بە بەدەستهێنانی ٢٤ کورسی بووە دووەمین هێزی سیاسی کوردستان و پێش یەکێتی نیشتمانی کوردستان کەوت.

لە دەستپێکى ژیانى سیاسییەوە نەوشیروان مستەفا پێنج جار فەرمانى دەستگیرکردنى بۆ دەرچووە کە سەرجەمیان تۆمەتبارکردن بوون بە شێواندنی ئاسایشی وڵات و پیلانگێڕی.

لە ساڵى ١٩٦٤دا لە سەردەمى حوکمى عەبدولڕەحمان عارفدا بە تۆمەتى پەیوەندى و هەڵسوڕاندنى ڕێکخستنى سیاسییەوە فەرمانى دەستگیرکردنى بۆ دەرچووە.

لە ساڵى ١٩٧٠دا لە سەردەمى ئەحمەد حەسەن بەکردا بەتۆمەتى پەیوەندى بە شۆڕش و دامەزراندنى ڕێکخستنى سیاسییەوە فەرمانى دەستگیرکردنى بۆ دەرچوو و بە ١٠ ساڵ زیندانى حوکمدرا،  لە کۆتایى ساڵى ١٩٧٨دا بە تۆمەتى پیلانگێڕى و تێکدانى ئاسایشى وڵات فەرمانى دەستگیرکردنى بۆ دەرچوو، دادگاى بەعس بە غیابى سزاى لەسێدارەدانى بۆ دەرکرد.

لە ساڵى ١٩٨٣دا بەهۆى شۆڕش و بە تۆمەتى پیلانگێڕى و تێکدانى ئاسایشەوە فەرمانى دەستگیرکردنى بۆ دەرچوو، دادگا بە غیابى سزاى لەسێدارەدانى بۆ دەرکرد، لەلایەن ئەنجومەنی سەرکردایەتى حزبی بەعسەوە ناوی خراوەتە لیستی ئەو کەسانەى کە دەبێت تیرۆر بکرێن.

نەوشیروان مستەفا لە دوای ساڵى ٢٠٠٩وە  دوو جاری تر بانگهێشتی دادگا کراوە، جارى یەکەمیان لەسەر داوای جەلال تاڵەبانی بوو، جارى دووەمیشیان لەسەر داوای فازڵ میرانی سکرتێرى مەکتەبى سیاسیى پارتى بوو.

لە ١٦ى حوزەیرانى ٢٠١٦دا بۆ یەکەمجار لەلایەن دادگاکانى هەرێمى کوردستان و لەسەر سکاڵایەکى پارتى بەتۆمەتى شێواندنی ئاسایشی وڵات و پیلانگێڕی فەرمانى دەستگیرکردنى بۆ دەرچوو.

نەوشیروان مستەفا جگە لەوەی سەرکردەیەکی سیاسییە بە رۆژنامەنووس و نووسەر و رۆشنبیرێکی گەورەش دادەنرێت، زیاتر لە ١٠ کتێبی سەبارەت بە مێژوو و ئەدەبی کوردی نووسیوە، لە گرنگترین کتێبەکانی بریتین لە، لە کەناری دانوبەوە بۆ خڕی ناوزەنگ، پەنجەکان یەکترى ئەشکێنن، کورد و عەجەم، خولانەوە لە بازنەدا و بەدەم رێگاوە گوڵچنین.

بەشێک لە هاوڕێیانی نەوشیروان مستەفا و هەروەها بەشێک لە چاودێرانی سیاسی پێیانوایە نەوشیروان مستەفا لە ژیانی سیاسی خۆیدا بەردەوام کەسێکی گۆم شڵەقێن بووە و هەمیشە گیانێکی یاخیبوونی تێدا بووە و کەمجار بە واقیعی باو رازی بووە، بەڵام ئەم روحە یاخیبووە لە تەمەنی ٧٣ ساڵیدا گۆڕەپانی سیاسی کوردستانی بەجێهێشت.

ع.م