سەرنووچە:

هەرفتنا مەزن ٢٥/٩

9/25/2019 12:10:10 PM
11567 جار خوێندراوەتەوە
دلشاد ڕەشید گوهەرزی
+ -

 پشتی كونگرێ قاهیرە ل ٨/ئادارا ١٩٢١ بریار ل سەر پێك ئینانا مەملەكەتا عێراقێ هاتی دایین ، كورد وەكە پێك هاتیێ سەرەكی ل باشورێ كوردستانێ رویبری سیاسەتێن ئینكارێ و تەپەسەركرنێ هاتن ب درێژاهیا سەردەمێ (مەلەكی-كوماری )بێ جوداهی لێ  سەرەرای كێم و كاسیێن بزاڤێن سیاسیێن گەلێ كورد ل باشورێ كورستانێ ئێك خالا جەوهەری یا گرنگ هەبو ”تەخا سیاسی شوناسێ پرسگرێكا نەتەوی ژ دەست نەدا” ل سەر وان هەمی هەولدان و فشارێن بەردەوام ژ ئالیێ بەغدا ڤە لێ دڤی بیاڤی دا گەلێ كورد بەرخوەدا ،  دهەمان دەم دا چ سەركردەو سیاسیەكێ كورد جەسارەتا موغامەرێ و موجازەفێ ب پیروزیێن نیشتیمانی وگوهرینا موركا پرسگرێكا نەتەوی ل باشور نەبویە تا روژا ریفەراندوما ٢٠١٧ز.

ب درێژاهی یا دانوستاندنێن ٤سالێن رێكەفتنا ئادارا ١٩٧٠ز-١٩٧٤ز خالا ئاگرین كو ماسەیا دانوستاندنان گەرم كربو ناڤچەیێن مادەیا دەستوریا ١٤٠ نها بوون ب تاییبەت كەركوك كو ب چ ئاوایەكێ مەلا مستەفا بارزانی جەسارەت نەبو موجازەفێ ب چارەنڤیسێ وێ بكەت.

ل گور پرنسیپ و ئوسولێن سیاسی گاڤا سیاسی(الخطوة السياسية) چونا پێشە ب گاڤەكێ یانی ئێك ملیم ب كێمی  لێ د هەر حالەتەكێ ئاورتە و ل جهێ گاڤا ئێكێ بسەكنی گەر كو  پلانا ئەلتەرناتیڤ ژی ئامادە نەبیت، نابیت ئەڤ گاڤە بەرەڤ پاش بیت بەركو ئارگومەنت و رەهەندێ خوەیێ زانستی ژ دەست ددەت و دبیتە ( دوراندن- هەرفتن) .

سەیرە كورد هێشتا  تامدایی زهنیەتا كەڤنارو شەرمینوكا گەلێن پاشڤەماییێن روژهەلاتا ناڤەراستە تا نها ژی عومەرەكێ سنی مەزهەب ژ سەدەما ترسێ ل كەربەلا خوە ب عەلی ددەتە ناسكرن كورد چاڤ لێ دكەن بێ كو زهنیەتا وان رەخنەبكەن ، نڤیسەرێن روویدانێن شكەستنا عەرەبان ١٩٦٧ز ب (نكسە) ددانە پێش چاڤكرن ژ بەركو پسكولوژیكا نڤێسەڕێ عەرەب و هاولاتیێ عەرەب بەرگەگرتنا واتەیا ( الهزیمه) نەدكر كو واتەیا نموونەنا روویدانێ بو ،فەڕموو تا نها ژی ژ بو پاراستنا عاتیفەو هەستێن خوەیێن كەسوكی ل هەمبەر  رەحمەتی مەلا مستەفا وكەساتیێن بریاربدەستێن (ڤەلڤینا ئیلونێ)  هەرفتنا سالا ١٩٧٥ز ب(نەكسە) بناڤ دكەن هەرچەندە ئەشكەرایە كو (تێكچوون و شكەستن) نەبوو بەلكو گوپیتكا هەرفتنێ بو ، لێ دناڤا رایا گشتی و ناڤەندێن زانستی و ڤەكولینێن ستراتیجی و میتودێن زانینگەهان و دبستانان دا ئەڤرو ب (تێكچوون )دهێتە ناڤكرن بوویە دیاردەیەكا سەختە ،ژبەركو سایكولوژیا تەخا بریار بدەستا ترادیسنالیا سیاسی ل هەرێمێ نها ژی پێ بریندار دبیت ،ئەڤ نەریتێ پیروزكرنا شكەستن و شاشی و خیانەتێن نیشتیمانی ئێدی بوینە دیاردەیێن ترسناك ل هەمبەر مەنتقێ دیروكێ گرنگ بو ڤەخواندنێن ئەكادیمی بو هاتبانەكرن ئیرو ب سیستەماتیك و ب زانابوون شانازی پێ دكەن و سیفەتێن مەزناهیێ ژی د دەنەپال .

ریفەراندووما ٢٥/٩ ئێك ژوان روویدانانە كو  ڤەخواندن و هەلسەنگاندنێن شاش و عاتفی ل سەر هاتنەكرن بێ كو كویراتیێن وێ هاتبنە ئەنالیزەكرن لێ دەرئەنجامێن داویێ فەشەلا ڤێ گاڤا ( الخطوة) سیاسی بەرچاڤكرن سەرەرای ئازراندنا دەولەتێن كولونیالیزمێن ناڤچەیی و خاڤ بوونا سومعەتا (ئایری) وەهمی یا كو هەرێمێ هەبوو ، ژ دەست دانا كەركوك ،خانەقین ،شەنگال و تەڤایا دەڤەرێن كێشە لسەر  و سوتنا كارتا ریفەراندومێ ل جهـ و دەمێ خوەیێ كارتێكەردا لێ دربا مەزن كورد ل باشورێ كورستانێ بەر ب پێڤاژوویا گوهرینا موركا مەسەلا كوردی ل عێراقێ هاتن ڤەگوهاستن ، پشتی سەد سالا  كورد ل ماسەیا دانوستاندنێن ئاخێ هاتن ڤەگوهاستن بو ماسەیا دانوستاندنێن بودجێ و مووچە كو ئەڤ پاكێچا (عروبی -شیعی )عێراقی  ب درێژاهی یا حكومەتێن ئەنفالكەرو كوردكوژێن ئێك ل دیڤ ئێكێن عێراقێ ب نوری سەعید و عەبدلسەلام عارف وسەدام حسێن ڤە نكارین كوردان نەچاری دەربازبوونا ڤێ پێڤاژوویێ بكەن نوری مالكی هەولدانێن جێ بجێ كرنا ڤێ پلانێ كڕ  ب رێیا ئوپەراسیونێن دیجلە سەرنەگرت لێ عەبادی ب سەرێخست داوی پێ ئینا  ، فاكتەرێ زەلال ل پشت جێ بجێ كرنا ڤێ پلانێ كو كورد ژ پارێزبەندیا دەولەتێن زلهێز بێ باركرین پێك ئینانا ریفەراندوومێ بو كو بریاردەرێن وێ ب زهنییەتەكا میتولوجی  بێ كو سیاسەتا هەرێمی و نیڤ نەتەوی هەرس بكەن مژیلی پێك ئینانا دەولەتەكا نەتەوی  بوون بێ كارو پلان ل هەرێمێن روژهەلات و روژئاڤا دێگەڵە