سەرنووچە:

خۆدناسی ھەمبەر گرێیێن سۆسیۆلۆجی

3/6/2020 2:58:23 PM
2539 جار خوێندراوەتەوە
ئارین حسێن
+ -

پرۆسەیا خۆدناسیێ گەلەک جاران درێژ و درەنگ دبیت، لێ ھەتا ئەڤ پرۆسەیە نەگەھیتە ئارمانجێ و خۆە نەنیاسین دێ د بازنەیەکا نە تەمامکری و بێ ئەنجامدا زڤڕین، ژبەرکو تا خۆە نەنیاسین نە خودای نیاسین نە ژی جڤاک و وەزیفاخۆ د ژیانێدا، ئەڤە ژی د ھندەک قوناغ و جڤاکاندا پر ئاستەنگە مینا جڤاکا کورد ل باشور، ژبەرکو گەلەک جاران بەرسڤدانا مە بۆ پرسیارەکێ رەنگڤەدانا وێ بەرسڤا دناخێ مەدا ناکەت، ئەو ژی ژبەر چەند ئەگەر و گرێین ترس، شەرم، ئوڵداری، جڤاکی (سۆسیۆلۆجی)، لایەنداری و سیاسی و..ھتد، لێ پرسیار ئەوە دێ حەتا کەنگی ھوسابیت؟.

مانە دەمێ ھندێیە بۆ ھەر پرسیارەکێ ئەو بەرسڤا تۆ ددەی یا تەبیت نەرایا گشتی بیت؟، ھندەک جاران تۆ دێ پێدڤی ب ھندێ بی بەرەڤ رۆژھەلاتێ بچی دبیت د وێ رۆژێ دا خەلک ھەمی بەرەڤ رۆژئاڤای بچن، مادێ راوستی و دگەل وان چی؟.

براستی ژی ئێدی ژیان پێدڤی ب گوھرینێ یە، پێدڤی ب ھندێ یە ئەوا دناخێ خودا بدەیە دیارکرن، ئەواتە باوەری پێ ھەی بێی ترس بێژی ژھندێ نەترسی یێ ژتەمەزنتر ناڤچاڤا لتەبکەتە گرێ.

ئەڤ ژی ھەمی لایەنێن ژیانێ ڤەدگریت(فکری، سیاسی، جڤاکی ، ئاینی، ئابوری و ...ھتد).

ئەقلێ تە کلتورەکێ جڤاکێ تە نابڕیت؟ێ پەیرەونەکە

خەلک ھەمی ب ئێک بوچوون شلوڤەکرنێ بۆ بابەتەکی دکەن بەس تۆ دگەل وێ رەئیێ نینی لدیف ھەرە بەلکی خەلک ھەمیێ خەلەت بیت و تۆ دروست بی.

دسەردەمێن جودا جودا و دکەڤندا دەمێ لسەر دخوینین دێ بینین کومەڵە مرۆڤەک ھەبون بلندتر و جیاوازنتر و دیرتر ژ مرۆڤێن سەردەمێن خۆ ھزرکرینە و دژیانێ گەھشتینە ئەو بوونە مرۆڤێن تایبەتێن سەردەمێ خوو کوھەتا ئەڤرۆکە ژی کاریگەریا خۆ لسەر ملەتێ خۆ و جیھانێ بگشتی ھەیە، ئەڤرۆ کە ئەمژی ل سەردەمەکی دژین کو دێ بۆ جیلێ داھاتێ بینە دیرۆک، ھەتاکو ئەم بشێین شین تبلێن خۆ لسەر جڤاک و ملەت و جیھانێ بھێلین پێدڤیە جیاوازتر و کیرتر ژخەلکێ سەردەمێ خۆ ھزر بکەین و کیرتر دژیانێ بگەھین.

ھەتاکو بشیێن ببینە مرۆڤێن تایبەتێن سەردەمێ خۆ پێدڤیە ئەم خۆ دروست بکەین نەکو بھێینە دروستکرن.

نابیت ئەم ژ ھندەک کێماسی و حەز و ئازەرویێن کەسێن دی بھێینە دروستکرن و ئاڤاکرن، بێگومان ھەتاکو تۆ بشێی ببیە مرۆڤەک تایبەت لسەردەمێ خۆ دێ توشی گەلەک دەردەسەریان بی و دیرنینە بھێیە نەفرەت باران کرن ژلایێ کومەلگەھا خۆ ڤە لێ تایبەتمەندبوون و مەزن ژیانکرن تشتەکە بدەستێ ھەمی کەسانڤە ناھێت.

دناڤ جڤاکەکا تژی گرێ و سنوردارکری دا، پێدڤیە ئەم خۆ بنیاسین و بزانین ئەم کینە و مە چ دڤێت و ئارمانجا مە چیە، ھەر وەکا میکانیزمەکا گونجای و لوژیکی بۆ گەھشتن ب ئارمانج و گەھاندنا پەیام و ھەروەسا ھۆشیاریا جڤاکی ھەبیت، ئەو ژی ب ڤەخواندنا زھنیەت و عەقلیەتا جڤاکی کو ھەم بشێوەیەکی ساخلەم و تەدریجی خەلک بھێتە ھشیارکرن و خۆ بنیاسن، ھەم دیوارێ کۆنگرێتیێ ترس و شەرم و خۆ وندانکرنێ بھێتە ھەڕفاندن و ئێدی جڤاکەکێ ھۆشیار و خۆناس بھێتە ھەبوونێ.