سەرنووچە:

دیموکراسی و میراتا مەسعود بارزانی

3/7/2019 4:22:01 PM
7160 جار خوێندراوەتەوە
مایکڵ ڕۆبن
+ -

نها دەم هاتیە مەسعود بارزانی ل سەر میراتێ کو پشتی خوە بجهـ دهێلە بهزرە. دبە هندەک کەس وەسا بهزرن کو مەسعود بارزانی وەک سەرکردەیەکێ نەتەوەپەرست، ل دووڤ رێبازا مستەفا بارزانیێ بابێ خوە دچە، لێ د راستیێ دا نە وەسایە. دیرۆکا رێکەتن و ل هەمبێزگرتنا سەدام حسێن ژ ئالیێ بارزانی، ڤێ راستیێ دەردخینە کو ژ بۆ بارزانی نە هێڤیێن نەتەوەیا وی، بەلکو زێدەتر پارە، سامان و دەستهەلات گرنگترە.

بهێزکرنا مالباتا خوە و کۆمکرنا سامانان نیشانا ڤێ یەکێ یە کو نەکاریە رۆلا خوە ژ سەرۆک عەشیرەکێ بۆ سەرۆکێ نەتەوەیی یێ گەلێ خوە ڤەگوهەزە.

پێشهاتێن ڤێ داویێ دەردخینن هۆلێ کو، هزر و باوەریا بارزانی د ڤان سالێن داویێ دا نەهاتیە گوهەرتن. هەیا نها ژی د کوشک و ئاڤاهیێن بەرێ یێن سەدام حسێن دا دژی کو وی ژی دەست ب سەر وان دا گرت و بۆ بەرژەوەندیا خوە ب کار ئینانە. د دەستپێکێ دا زارۆکێن وی و پشترە نەڤیێن وی ل خواندنگەهێن تایبەت ب مالباتا وی هاتن پەروەردەکرن و تەڤلی وەلاتیێن سڤیل نەهاتن کرن. تشتێ کو بارزانی کر ژ سەرۆکێن عەرەب خرابتر بوو کو زارۆکێن خوە تەڤلی خەلکێ ئاسایی دکرن داکو ب رێکا پەیوەندیان رازیبوونا خەلکی وەربگرن و شەرعیەتێ ب دەستهەلاتا وان بدن. لێ تشتێ جهێ هزرینێ یە ئەڤە کو د گەل پێشکەتنا جڤاکا کوردی، بارزانی نەکاری پەیوەندیێن دۆستانە و تێکلیێن جیرانتیێ ل دەرڤەیێ سنورێ خوە پێش بخینە.

 ئەگەر ب سادەیی مرۆڤ شرۆڤە بکە، دکارین بێژین، ئەگەر قازانجێن دارایی نەبن، کەس هەڤالێ بارزانی نینە.

ب پشتراستی، خواستەکا بارزانی بۆ مفاگەیاندن ب ئالیێن بیانی باشترین پێناسەیە بۆ میراتا وی کو جڤهـ هیشتیە، وەک مە زانی، پشتی هێرشا ئەسمانیا تورکیا بۆ سەر قەزایا شێلادزیێ د رۆژا ٢٣ێ چلەیا ئیسال دا و شەهیدبوونا چار وەلاتیێن سڤیل، خوەپیشاندەرێن وێ قەزایێ ب سەر بارەگەها سەربازیا تورکیا دا گرتن و ترومبێل و ئالاڤێن سەربازی شەوتاندن و هێزا تورکیا ژی ب گولەیان بەرسڤا خوەپیشاندەران دا و خوەپیشاندەرەک شەهید بوو و هەشت ژی بریندار بوون.

د بەرسڤا وان بوویەران دا، بارزانی کەنالا بێئالی یا ئێن ئاڕ تی داخست، چار رۆژنامەڤانێن کەنالێ ل دهۆکێ دەستەسەرکرن.

نێچیرڤان بارزانیێ برازا و سەرۆکێ حکومەتێ، هێرشا تورکیا، کوشتنا وەلاتیێن سڤیل و تەقەکرن ل خوەپیشاندەرین شێلادزێ شەرمەزار نەکر. ل شوونا وێ کەنالا ئێن ئاڕ تی شەرمەزار کر و وەکی کەنالا تێکدەرێ ئەولەهیا هەرێمێ ب ناڤ کر.

نێچیرڤان بارزانی دیار کر، سنورێ دیموکراسی و ئازادیێ هەیە. ئەولەهیا خەلکی ژ وان بابەتان گرنگترە کو تێ بەحس کرن. گۆتنێن ناڤبری جورەک ژ پشتەڤانیکرنا بارزانی بۆ بێدەنگکرنا دەنگێ ئازاد بوو. پشتی وێ یەکێ گرتنا وەلاتیان هاتە دەستپێکرن، ئەو یەک نە ژ ئالیێ پۆلیسان ڤە بەلکو ژ ئالیێ دەزگەها ئیستخباراتی یا گرێدایی کورێ بارزانی هاتە پێکئینان. وەلاتیێن سڤیل ل گۆری یاسایا هەژمار ١٥٦ یا سزادانا عێراقێ هاتن گرتن. سەدام حسێن ژی دەما خوە هەمان یاسا بۆ گرتنا وەلاتیێن سڤیل بکار ئینابوو.

مەسعود بارزانی، کور و برازیێ وی، هەرتم بەرهەڤدانا وان ب سەدام، عودەی و قوسەی وەکی سڤکاتی دبینن، لێ ب بەردەوامی سەدەمان چێدکن کو وەک وان بێن پێناسەکرن.

پەیوەندیا پرانیا کەسێن کو پشتی بوویەرا شێلادزێ هاتن گرتن، ب هێرشا سەر بنکەیا نەیاسایی یا تورکیا ل هەرێمێ نەبوو، بەلکو گرتنا وان وەکی بەرسڤا بارزانیە بۆ کەسێن کو ل هەمبەر دەستدرێژیێن تورکیایێ ل هەمبەر نەتەوەپەرستیا کورد نەرازیبوونێ نیشان ددن.

بەرسڤا بارزانی بۆ خوەپیشاندەرێن شێلادزێ دوو تشتان ئاشکرا دکە، یەکەم، بارزانی د مژارێن نەتەوەیی دا لاوازی نیشان دایە. خالا دووەم ژی، ئەڤە کو بارزانی کار بۆ بەرژەوەندیێن رەجەب تەییب ئەردۆغان سەرۆک کۆمارێ تورکیایێ دکە.

ئالیگرێن بارزانی و میدیایێن گرێدایی وی، زوو زوو بەحسا پشتگیریا بارزانی بۆ هەلبژارتنێن سەرخوەبوونا مەها ئیلۆنا سالا ٢٠١٧ێ دکن و وەکی بەلگەهەکێ بۆ نیشتمانپەروەریا بارزانی نیشان ددن، هەڤدەم شەرێ دژی هێزێن عێراق و هێزێن حەشدی شەعبی  وەکی نیشانەکێ کو بارزانی سەرکردەیەکێ نیشتمانپەروەرە نیشان ددن. لێ د راستیێ دا ریفراندۆم، لەیستۆکەک بوو و ئارمانجا وێ درێژەدان ب دەستهەلاتا نادەستوریا بارزانی بوو، هەروەسا بۆ دابینکرنا پارێزبەندیا دەستهەلاتا وی و دابینکرنا دەینێن ناڤدەولەتی پشتی شکەستنان د کەیسێن دادگەهێ دا بوو.

گلەیی و رەخنەیێن کو بارزانی ل هێزێن عێراق و حەشدا شەعبی دکە  و پشتەڤانیکرنا وی ژ هێزێن تورکیایێ ل ناڤچەیێن هەرێم و عێراقێ نیشانا وێ یەکێ کو زێدەتر نێزیکی تورکیایێ بوویە.

حکومەتا هەرێمێ ب ملیۆنان دۆلاران د پەیوەندیێن خوە د گەل واشنتن و لەندەنێ دا خەرج دکە، لێ هندەک  جاران، پارە و لوبیکرن راستیان ڤەناشێرە. گرتنا رۆژنامەڤانان و زێدەبوونا دەینان و نەمانا دیموکرایسیێ و خوەتەڤاندنا بارزانی ل هەمبەر تورکیایێ، نیشانا وێ یەکێ کو بارزانی نکارە میراتا بابێ خوە پارڤە بکە.