سەرنووچە:

ژ عەشیرەتگەریێ بەرەف سیستەمەکا ساخلەم

2/23/2019 5:21:42 PM
7157 جار خوێندراوەتەوە
سیپان ئامێدی
+ -

ژبەرکو دەستھەڵاتا کوردی بەردەوام دیرۆکا تاڵ دووبارە دکەت قەت نەگەھشتیە کەنارێن پێشکەفتن و سیستەمەکێ ساخلەمێ حوکمڕانی، دنھادا فەلسەفە و تیورێن حوکڕانیا ماکیافیلی جێەجێدکەت، تاک و گەل بۆ عەشیر و خێلەکیێ و پاشی بۆ بنەماڵەیێ و خێزانیێ ھەتا دگەھیتە تاکە کەسێ فەرمانڕەوایێ ھەمیشەیی یا تاکڕەو.

  ٢٧ سالێن حکومڕانیا کوردی، کوردستان ب سیستەمەک عەشایری و خێلەکی برێڤە دچیت و عەشایری بویە سیستەمێ حکومڕانیا ڤی وەلاتی، ل شوونا یاسا سەروەر بیت و سیستەم ببیتە دامەزراوەیی، کوچک بووینە دادگەھ و دادوەر و ناڤەندێن بڕیاردانێ، ئەڤ سیستەمێ فیۆدال و عەشایری ب مەرەم کار ل سەر دھێتە کرن داکو ب ڕێکا سەرۆک عەشیرەتان ڤە کۆنترۆلا تاکێ جڤاکی بھێتە کرن.

ھەرێمەک کو حکۆمڕانێن وێ ب نموونەیا ڕۆژھەلاتا ناڤین بناڤ دکەن، نەک ب تنێ ب ڕژدی کار ل سەر زێندیکرنا سیستەمێ عەشایری دھێتە کرن، بەلکو د نوکە دا ژ عەشایری دبیتە بنەمالەیێ و خێزانی، ب ڕەنگەکێ کو د ماوەیەکێ نێزیک دا کوردستان دێ بیتە خودانا سیستەمێ حکۆمڕانیا خێزانی ئەگەر بێت و حکۆمڕانێن نوکە ل جھێ خوە بمینن.

گەلەک جاران حکومڕانیا خێزانی دناڤا خێزانەکا بچیک دا یەک دەنگ و یەک ھەلویست نینە، ئەرێ چاوا خێزان بشێت رێبەراتیا گەلەکی بکەت؟ ئەڤە دخۆەدا بچوکرنا ڕایا گشتی و دەنگێ گەلە د بنەماڵە و خێزانەکێ دا تا دگەھیتە وی ئاستی دبیتە تاکڕەوی و دکتاتوری د دەستێ تاکە کەسەکی دا مینا ئەزموونا وەڵاتێ سعودیە ژ بنەماڵەیی بوویە خێزانی و نھا بەرەڤ تاکڕەوی و سەرۆکێ ھەمیشەیی دچیت.

وەلاتێ مە پێدڤی تێروانینەکا دوربینە ژبو پەیدابونا سیستەمەکێ حکومرانیا دیمکراسی و گەل ژێدەرێ دەستھەلاتێ بیت و ژبو بەرھەمھاتنا حکومرانیەکا موئەسساتی، ئەڤە ژی پێدڤی رێبەراتیەکا عەقلێ تازەیە ژبو دیتنەکا نو بۆ ژیانێ و حکومرانیێ ھەبیت، عەقلیەتەک ژ جەرگێ ناڤا وەلاتی بەشەک بیت ژ وان وەک وان ژیابیت د مەعاناتێن وان بگەھیت ژبو ببیت فریادەرسێ ئەڤی سیستەمێ عەشایری بنەمالەی خێزانی، لێ ناھێت رۆژەڤێ ئەڤ چەندە ئەگەر وەک گەل ھشیاریا مە نەبیت و مە ڤیان بو گوھرینێ و دورخستنا ئەڤان سەروچاڤێن ٢٧ سالە دوبارە و دیەک چارچوڤ دا دزڤرین نە بیت.

گرنگە وەلاتیێن ھەرێما کوردستانێ ئێدی دەنگ ب ھێزەکا نوی بدەت کو جورئەتا ئاڤێتنا پێنگاڤێن چاکسازیێ ھەبن و ب جدی کار ل سەر وان یاسایان بکەت یێن مەتاتی و ل گۆڕ بەرژەوەندیێن حزبی ھاتینە دارشتن، ئەگەر وەلاتی باوەریێ بدن ھێزەکا نوی و زۆرینەیا پەرلەمانی بدەستڤەبینن، بێگۆمان ب ڕێکا پەرلەمانی دێ چاڤدێریەکا موکوم ل سەر یاسایێن کارپێکری ھێتەکرن و کەسێن ئیمان ب یاسایێ ژی نەبن دێ ھێنە  گازیکرن و ل گۆڕ یاسایێ پێڕابوون ل گەل وان دێ ھێنە کرن.

لێ ل گۆر سەنگ و قەبارێ خوە و ھەستکرن ب بەرپرسیارەتیا وەزیفی و ئەخلاقی، ب ھیچ ڕەنگەکێ ڕێکێ نادەین سیستەمێ عەشایری جھێ دامەزراوەی بگریت و خەونێن قرێژی یێن ھندەک کەس و لایەنان ببن ڕاستی.